Η τέχνη στην Παλιά Ξάνθη του σήμερα, μέσα από εκθέσεις
Η διαδρομή αυτή είναι περίπου 1 χλμ., 50 λεπτών περίπου και μικρής δυσκολίας. Ο επισκέπτης θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει χώρους που συγκεντρώνουν τον καλλιτεχνικό πλούτο της πόλης της Ξάνθης. Η σύντομη αυτή περιήγηση συγκεντρώνει εκθεσιακούς και μουσειακούς χώρους αλλά και ανοιχτούς χώρους που μπορούν να λειτουργήσουν ως «υπαίθρια μουσεία».

Η διαδρομή ξεκινά από το Κονάκι Μπέη, όπου στεγάζονται μεταξύ άλλων τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, και συνεχίζει στο Αρχοντικό Χασιρτζόγλου, όπου στεγάζεται σήμερα το Λύκειο Ελληνίδων. Εκεί ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να επισκεφθεί, μετά από συνεννόηση, το Μουσείο Παραδοσιακής Φορεσιάς. Στην πορεία της διαδρομής το Σπίτι της Σκιάς δίνει έναν διαφορετικό τόνο μοντέρνας τέχνης, όπου ο επισκέπτης έρχεται σε επαφή με τη λεγόμενη “trash art”.

Στη διαδρομή περιλαμβάνονται και δυο μεγάλοι εκθεσιακοί χώροι της πόλης, η Δημοτική Πινακοθήκη (Αρχοντικό Καλεύρα) και το Λαογραφικό και Ιστορικό Μουσείο της Φ.Ε.Ξ. Εκεί τα εκθέματα και οι ζωγραφικοί πίνακες θα αναδείξουν τον καλλιτεχνικό πλούτο και την ομορφιά της πόλης, όπως αυτή απεικονίστηκε από τους καλλιτέχνες της. Την ομορφιά αυτή θα βιώσει ο περιηγητής περνώντας από τη γραφική πλατεία Ματσίνη και το εργαστήριο του Δ. Σταθόπουλου.

09. Αρχοντικό Καλεύρα - Δημοτική Πινακοθήκη

Σύντομη τεκμηρίωση:

Το κτίριο οικοδομήθηκε από την καπνεμπορική οικογένεια Καλεύρα, κατά πάσα πιθανότητα γύρω στα μέσα του 19ου αιώνα. Πρόκειται για ένα από τα παλιότερα σωζόμενα αρχοντικά της πόλης. Το 1993 οι απόγονοι της οικογένειας πούλησαν το αρχοντικό στον Δήμο Ξάνθης. Έκτοτε στεγάζει τη Δημοτική Πινακοθήκη της πόλης, που φέρει το όνομα «Χρήστος Παυλίδης». 
Ο Χ. Παυλίδης (1913-1998) ήταν από τους πρώτους ζωγράφους της πόλης, ζωγράφιζε «εκ του φυσικού» και θεματικά κινούνταν στην περιοχή της τοπιογραφίας, της νεκρής φύσης και της προσωπογραφίας. Η Δημοτική Πινακοθήκη φιλοξενεί σήμερα έργα δικά του και άλλων καλλιτεχνών, ενώ σε αυτήν γίνονται διάφορες εκδηλώσεις, ιδιαίτερα κατά τις Γιορτές Παλιάς Ξάνθης.
Το κτίριο αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα λαϊκής μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα. Περιλαμβάνει λίθινη τοιχοποιία στη θεμελίωση και το ισόγειο με ξυλοδεσιές και ξυλόπηκτο τοίχο στον όροφο, όπου υπάρχουν αρκετά παράθυρα. Επίσης, στον όροφο  του κτιρίου εντοπίζονται οι χαρακτηριστικές προεξοχές, τα   σαχνισιά, τα οποία, πέρα από το διακοσμητικό ρόλο που επιτελούν, ικανοποιούν και βασικές λειτουργικές ανάγκες του κτιρίου, καθώς προσθέτουν επιπλέον χώρο στον όροφο.
Ο εσωτερικός χώρος είναι διακοσμημένος με οροφογραφίες και ξύλινα – ξυλόγλυπτα διακοσμητικά  στοιχεία.


Κατηγορία θεματικού ενδιαφέροντος:  ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ / ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΤΙΚΟΥ / ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ


Ιστορικά στοιχεία:

Το κτίριο οικοδομήθηκε από την καπνεμπορική οικογένεια Καλεύρα, κατά πάσα πιθανότητα γύρω στα μέσα του 19ου αιώνα. Η αξία του είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς πρόκειται για ένα από τα παλιότερα σωζόμενα αρχοντικά της πόλης. Το 1993 οι απόγονοι της οικογένειας πούλησαν το αρχοντικό στον Δήμο Ξάνθης. Έκτοτε στεγάζει  τη Δημοτική  Πινακοθήκη  της  πόλης,  που  φέρει το  όνομα
«Χρήστος Παυλίδης».
Ο Χ. Παυλίδης (Αττάλεια  1913  –  Ξάνθη  1998) ήταν από τους πρώτους ζωγράφους της πόλης, ζωγράφιζε «εκ του φυσικού» και θεματικά κινούνταν στην περιοχή  της  τοπιογραφίας, της νεκρής φύσης  και  της  προσωπογραφίας.  Ο  Χ.  Παυλίδης  και  η  κόρη  του δώρισαν   πολλά   έργα   του   ζωγράφου στον Δήμο. Η Δημοτική Πινακοθήκη  φιλοξενεί  σήμερα  έργα  και άλλων  Ξανθιωτών  και  όχι μόνο  καλλιτεχνών,  ενώ  σε  αυτήν  γίνονται  διάφορες  εκδηλώσεις, ιδιαίτερα κατά τις Γιορτές Παλιάς Ξάνθης.


Στοιχεία αρχιτεκτονικής:

Το  κτίριο  αποτελεί  χαρακτηριστικό  δείγμα  λαϊκής  μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα. Περιλαμβάνει λίθινη τοιχοποιία στη θεμελίωση  και  το  ισόγειο  και  ξυλόπηκτο  τοίχο  στον  όροφο.  Ο πέτρινος  τοίχος  του  ισογείου  περιλαμβάνει  ενισχυτική  οριζόντια ξύλινη  περίδεση  (ξυλοδεσιά).  Στον  όροφο  του  κτιρίου  υπάρχουν  αρκετά  παράθυρα,  τα  οποία  πλαισιώνονται  από  λιτές,  ξύλινες κάσες. Στον  όροφο  του  κτιρίου  εντοπίζονται  οι  χαρακτηριστικές προεξοχές, τα σαχνισιά, τα οποία, πέρα από το διακοσμητικό ρόλο που  επιτελούν,  ικανοποιούν  και  βασικές  λειτουργικές  ανάγκες  του κτιρίου,   καθώς   προσθέτουν   επιπλέον   χώρο   στον   όροφο.   Στο εσωτερικό του κτιρίου υπάρχει σκάλα, η οποία οδηγεί στην κεντρική αίθουσα γύρω από την οποία οργανώνονται με τυπική διάταξη τα δωμάτια του σπιτιού.


Περιγραφή λοιπών στοιχείων:

Ο εσωτερικός χώρος του αρχοντικού είναι διακοσμημένος με οροφογραφίες και ξύλινα – ξυλόγλυπτα διακοσμητικά  στοιχεία.


Σκοπός - Χρήση: Κατοικία, Πολιτιστικός χώρος


Χαρακτηρισμός: Διατηρητέο, Φορέας ΥΠΠΟ, Απόφαση ΔΙΛΑΠ/Γ/776/12456, ΦΕΚ 215/88


Χρονολόγηση (περίοδος): Μέσα του 19ου αιώνα


Έτος κατασκευής: Μέσα του 19ου αιώνα


Τοποθεσία μνημείου: 41.14345200350316, 24.88815341571298


Βιβλιογραφικές παραπομπές:

•    Ξάνθη. Η πόλη με τα χίλια χρώματα, Δήμος Ξάνθης – Π.Α.ΚΕ.ΘΡΑ., Ξάνθη 2008
•    Θωμάς Εξάρχου, Νησίδες Πόλεως Ξάνθης 2, Π.Α.ΚΕ.ΘΡΑ., Ξάνθη 2003
•    Χρήστος Παυλίδης, Δημοτικη Πινακοθήκη Ξάνθης, 2022 https://pinakothiki.cultureofxanthi.gr/artists/christos-pavlidis/


 Διεύθυνση: Ορφέως 22 και Πινδάρου


Επισκέψιμο: Όχι


 

Print
image
Όροι ΧρήσηςΠολιτική ΑπορρήτουCopyright 2024 by Δήμος Ξάνθης
Back To Top