Ευεργέτες της ελληνορθόδοξης κοινότητας της Ξάνθης
Η διαδρομή αυτή είναι περίπου 2 χλμ., 60 λεπτών περίπου και μέτριας δυσκολίας. Σε αυτήν ο επισκέπτης θα μπορέσει να περιηγηθεί σε κτίρια αρχιτεκτονικού ή και θρησκευτικού ενδιαφέροντος ταυτόχρονα, τα οποία είτε κτίστηκαν χάρη στη δωρεά κάποιου Ξανθιώτη ευεργέτη, είτε σχετίζονται με την κατοικία ή κατάστημα της οικογένειας του ευεργέτη.

Ο ρόλος των ευεργετών ήταν ιδιαίτερα σημαντικός για τους ελληνορθόδοξους χριστιανικούς πληθυσμούς κατά τα χρόνια της οθωμανικής περιόδου, αφού αυτοί μερίμνησαν για την οικοδόμηση και τη διακόσμηση σχολείων, εκκλησιών και κτιρίων δημόσιου χαρακτήρα (π.χ. Λέσχες) και με τον τρόπο αυτόν συνέβαλαν στο να διατηρηθεί η εθνοτική και θρησκευτική ταυτότητα της κοινότητας.

Ο επισκέπτης ξεκινά από το παρεκκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής στην οδό Λευκού Πύργου και καταλήγει στο παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής στην καρδιά της παλιάς πόλης. Στη διαδρομή θα μάθει για τους καπνέμπορους ευεργέτες Αν. Σιγάλα, Π. Στάλιο, Μ. Ματσίνη, την οικογένεια Κουγιουμτζόγλου, τον δάσκαλο Δ. Χασιρτζόγλου, τον Μ. Φλωρή κ.ά. Επίσης, θα «γνωρίσει» τους μητροπολίτες Ξάνθης και Περιθεωρίου Ευγένιο, με την καθοδήγηση και προτροπή του οποίου ανοικοδομήθηκαν και διακοσμήθηκαν οι εκκλησίες της παλιάς πόλης μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1829, και Ιωακείμ Σγουρό, που ανοικοδόμησε το Μητροπολιτικό Μέγαρο και μέρος των μοναστηριών.

Σημαντικές ήταν οι δωρεές και των επαγγελματιών συντεχνιών στους ναούς, όπως του σιναφιού των τσαγκάρηδων και των υποδηματοποιών, που δώρισαν στο ναό του Ακαθίστου την εικόνα της Αγίας Τριάδας, ή του Ηπειρώτη Γ. Καγιαλίδη, που αφιέρωσε στον Μητροπολιτικό Ναό την εικόνα του Αγίου Γεωργίου εξ Ιωαννίνων, ή της οικογένειας Βέλιου, που δώρισε αρκετές εικόνες στο Καβάκι.

01. Αρχοντικό Μ. Χασιρτζόγλου

Σύντομη τεκμηρίωση:

Το κτίριο οικοδομήθηκε κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1890 από τον Μένανδρο Χασιρτζόγλου (1861-1934), ο οποίος ανήκε σε μια από τις παλαιότερες και μεγαλύτερες οικογένειες της πόλης. Ο Μ. Χασιρτζόγλου ασχολήθηκε με το καπνεμπόριο και υπήρξε ανώτερος υπάλληλος του οθωμανικού κράτους. Διετέλεσε για πολλά χρόνια δημογέροντας, εκκλησιαστικός επίτροπος, καθώς και πρόξενος της Αυστροουγγαρίας στην Ξάνθη. Το προξενείο της Αυστροουγγαρίας (ένα από 4 που υπήρχαν στην παλιά Ξάνθη) στεγάστηκε στην οικία του. Πρόκειται για μεγαλοπρεπή, διώροφη κατοικία, η οποία αντλεί επιρροές από τα αρχιτεκτονικά πρότυπα του εκλεκτικισμού. Στο κτίριο συνδυάζεται ιδιαίτερα αρμονικά η λιθοδομή από τοπικό γκρίζο γρανίτη με την ξυλόπηκτη τοιχοποιία. Η αψιδωτή είσοδος του αρχοντικού και τα πλαίσια των παραθύρων είναι κατασκευασμένα επίσης από γρανίτη, ενώ τα παράθυρα του ισογείου και το υπέρθυρο της κεντρικής εισόδου καλύπτονται με περίτεχνες σιδεριές. Στην πίσω πλευρά του κτιρίου υπάρχει μεγάλη αυλή. Σε μεταγενέστερη φάση οικοδομήθηκαν τα κτίρια που βρίσκονται παραπλεύρως του αρχοντικού, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν ως βοηθητικοί χώροι. Στο εσωτερικό του κτιρίου υπάρχει λουτρό (χαμάμ).


Κατηγορία θεματικού ενδιαφέροντος:  ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ / ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ


Ιστορικά στοιχεία:

Το  κτίριο  οικοδομήθηκε  κατά  τη  διάρκεια  της  δεκαετίας  του  1890 από τον Μένανδρο Χασιρτζόγλου (1861-1934), ο οποίος ανήκε  σε μια  από  τις  παλαιότερες  και  μεγαλύτερες  οικογένειες  της  πόλης. Ασχολήθηκε  με το καπνεμπόριο και υπήρξε ανώτερος υπάλληλος του     οθωμανικού     κράτους.     Διετέλεσε     για     πολλά     χρόνια δημογέροντας, εκκλησιαστικός επίτροπος, καθώς και πρόξενος της Αυστροουγγαρίας στην Ξάνθη. Το προξενείο της Αυστροουγγαρίας στεγάστηκε  στην  οικία  του.   Το 1983  οι  απόγονοι  της  οικογένειας πούλησαν  το  οίκημα  στον  γιατρό  Θ.  Ασημίδη.  Το  1993  το  κτίριο αγοράστηκε από τον Δήμο Ξάνθης. Στα επόμενα χρόνια εκεί στεγάστηκαν  διάφορες  δημοτικές  υπηρεσίες,  όπως  η  Δημοτική Επιχείρηση  Ανάπτυξης  Ξάνθης  (Δ.Ε.Α.Ξ.),  το  Κέντρο  Πολιτισμού και η Φιλαρμονική Ορχήστρα του Δήμου.


Στοιχεία αρχιτεκτονικής:

Πρόκειται  για  μεγαλοπρεπή,  διώροφη  κατοικία,  η  οποία  αντλεί επιρροές  από  τα  αρχιτεκτονικά  πρότυπα  του  εκλεκτικισμού.  Στο κτίριο   συνδυάζεται  ιδιαίτερα   αρμονικά   η  λιθοδομή   από  τοπικό γρανίτη  με  την  ξυλόπηκτη  τοιχοποιία.  Η  αψιδωτή  είσοδος  του αρχοντικού και τα πλαίσια των παραθύρων είναι κατασκευασμένα επίσης   από   γρανίτη,   ενώ   τα   παράθυρα   του   ισογείου   και   το υπέρθυρο   της   κεντρικής   εισόδου   καλύπτονται   με   περίτεχνες σιδεριές. Στην πίσω πλευρά του κτιρίου υπάρχει μεγάλη αυλή.


Περιγραφή λοιπών στοιχείων:

Σε  μεταγενέστερη  φάση  οικοδομήθηκαν  τα  κτίρια  που  βρίσκονται παραπλεύρως  του  αρχοντικού,  τα  οποία  χρησιμοποιήθηκαν  ως βοηθητικοί   χώροι.   Στο   εσωτερικό   του   κτιρίου   υπάρχει   λουτρό (χαμάμ).


Σκοπός - Χρήση: Κατοικία


Χαρακτηρισμός: Διατηρητέο, Φορέας ΥΜΑΘ, Κατηγορία «B», Απόφαση 5385, ΦΕΚ 1097/Δ/1995


Χρονολόγηση (περίοδος): Δεκαετία του 1890


Έτος κατασκευής: Δεκαετία του 1890


Τοποθεσία μνημείου: 41.14526334614395, 24.887548416740803


Βιβλιογραφικές παραπομπές:

•    Δημήτρης Μαυρίδης, Σπίτια της Ξάνθης, Ιερά Μητρόπολις Ξάνθης και Περιθεωρίου – Δ.Ε.Α.Ξ., Ξάνθη 2009
•    Δημήτρης  Μαυρίδης,  Αγγελοφύλακτος  Ξάνθη,  Ιερά  Μητρόπολις Ξάνθης και Περιθεωρίου, Ξάνθη 2007


 Διεύθυνση: Ματσίνη 8


Επισκέψιμο: Όχι

 

Print
image
Όροι ΧρήσηςΠολιτική ΑπορρήτουCopyright 2024 by Δήμος Ξάνθης
Back To Top